My agricultural college

نماتود های مولد غده (گره) ریشه                    Root-knot nematodes

نماتودهای مولد گره ریشه گروه عمده ای از بیمارگرهای گیاهی می باشند که اهمیت اقتصادی بالایی دارند.زیرا گونه هایی مثل Meloidogyne.javanica تقریبا هرنوع گیاهی رادر هر منطقه ای به خصوص در مناطق گرم ونیمه گرم مورد حمله قرار داده و خسارت وارد می کنند.

سياهك معمولي گندم (Wheat common bunt)

سياهك معمولي گندم كه گاهي سياهك بدبو (stinking smut) و يا سياهك پنهان (covered smut) هم ناميده شده است، در تمام نواحي گندم خيز دنيا وجود داشته و ميزان خسارت تا 30 درصد هم گزارش شده است. با توجه به اينكه بيماري نيازمند شرايط خاك مرطوب و خنك است، وقوع و ميزان خسارت در گندم‌هاي بهاره كمتر از گندم‌هاي پاييزه است. سياهك معمولي كميت و كيفيت دانه را كاهش داده و دانه‌هاي گندم آلوده به سياهك داراي بوي تند شبيه به بوي ماهي گنديده بوده (به دليل وجود ماده تري متيل آمين) و ظاهري سياه دارند.

كنترل زنگ‌ها

موثرترين و تنها روش عملي كنترل زنگ‌ها استفاده از ارقام مقاوم است. وراثت پذيري مقاومت به زنگ‌ها از مدتها قبل شناخته شده بود و به‌نژاد گران براي توليد گندم‌هاي مقاوم از آنها استفاده زيادي نموده‌اند. دو نوع مقاومت: گياهچه‌اي و گياه بالغ، شناسايي شده است. ارقام مقاوم كه آزاد مي‌شوند به دليل مقاومت به بيماري به طور وسيعي استفاده مي‌شوند و به دليل فشار

زنگ نواري يا زرد گندم (Stripe or yellow rust)

اين زنگ كه گاهي زنگ پوشه (glume) هم ناميده مي‌شود از مهمترين و متداول‌ترين زنگ‌هاي غلات در ايران است و بيشترين خسارت را به عملكرد وارد مي‌كند و محدود به مناطق خنك و مرتفع است. عقيم ماندن سنبله، توليد دانه‌هاي چروكيده، سيستم ريشه‌اي كم توسعه يافته كه به دليل تخريب بافت‌هاي برگ و عدم رسيدن مواد غذايي از برگ به ريشه ايجاد مي‌شود، در توليد خسارت موثرند.

زنگ قهوه‌اي يا برگي گندم (Brown or leaf rust)

اين زنگ كه گاهي زنگ كوتولگي (dwarf) و يا زنگ نارنجي (orange) هم ناميده شده است در بسياري از مناطقي كه گندم بهاره كشت مي‌شود و يا بلوغ گندم به تاخير مي‌افتد، شيوع بيشتري دارد و خسارت آن معادل با خسارت ناشي از زنگ ساقه است.

بیماری زنگ ساقه گندم (Black or stem rust)

اين زنگ از خسارتزا‌ترين زنگ‌هاي گندم در جهان است كه مي‌تواند تمام اندام‌هاي هوايي گياهان (ساقه، برگ، غلاف، ريشك و پوشه‌ها) را مورد حمله قرار مي‌دهد، ولي ساقه به شدت آلوده مي‌شود. در سال‌هايي كه شرايط براي توسعه بيماري و وقوع اپيدمي مناسب است، ميزان خسارت وارده بسيار زياد مي‌باشد. خسارت وارده به دليل از دست رفتن نواحي فتوسنتز كننده، اختلال در انتقال آب و مواد غذايي، از دست رفتن زياد آب از گياه در زماني كه آب براي رسيدن دانه‌ها به مقدار زيادي مورد نياز است، كاهش رشد ريشه و خوابيدن و شكسته شدن ساقه است.

سلام

با توجه به درخواست بسیاری از دوستان و عزیزان در مورد تفاوتهای رشته بیوتکنولوژی و اصلاح نبات امروز مطالبی را در این خصوص خواهم نوشت.(در اینجا نویسنده نیازی به تعریف و توضیح مهندسی ژنتیک و بیوتکنولوژی نمی بیند و فقط بر روی تفاوتهای دو رشته تمرکز دارد).

 رشته‌ بيوتكنولوژي‌ يك‌ رشته‌ كاربردي‌ و ميان‌ رشته‌اي‌ مهندسي‌ ـ علوم‌ پايه است‌ كه‌ قلمرو آن‌ حداقل‌ 33 حوزه‌ تخصصي‌ علوم‌ را در برمي‌گيرد.

سن گندم

(Hemi: Scutelleridae)

Eurygaster integriceps

این گونه سن گندم می باشد که کاسه پشتک نامیده می شود. این سن از زمان قبل از نادرشاه  در ایران وجود داشته است ولیکن اولین گزارش کتبی آن در سال 1306 بوده است.

مهمترین مناطق سن خیز در کشور استانهای فارس، همدان، کرمانشاه، مرکزی، کردستان، اصفهان، لرستان و تهران می باشد.

از دلایل طغیان سن گندم در ایران می توان به تخریب مراتع در اثر چرای بی رویه دام ها و نابودی زیستگاههای طبیعی آفت و نیز گسترش کشت بی رویه غلات سبب انتقال آفت از مراتع به مزارع شده و همچنین از بین رفتن دشمنان طبیعی از مصرف بی رویه سموم اشاره کرد. به این ترتیب با توجه به موارد فوق این حشره به یک آفت مهم کشاورزی تبدیل شده است.

کنترل بیولوژیک آفات

کنترل بیولوژیک پدیده‌ای طبیعی است که هدف آن تنظیم جمعیت موجودات می‌باشد. کنترل بیولوژیک ممکن است به صورت طبیعی یا با دخالت انسان اتفاق بیافتد، که به این نوع کنترل، کنترل بیولوژیک کاربردی اطلاق می‌شود.

کنترل بیولوژیک

- طبیعی؛

- کاربردی.

کنترل بیولوژیک پدیده‌ای طبیعی است که هدف آن تنظیم جمعیت موجودات می‌باشد. کنترل بیولوژیک ممکن است به صورت طبیعی یا با دخالت انسان اتفاق بیافتد، که به این نوع کنترل، کنترل بیولوژیک کاربردی اطلاق می‌شود.

کنترل بیولوژیک یا (Biological Control) شامل سه موضوع اصلی است:

۱) انواع موجودات آفت هدف؛

۲) انواع دشمنان طبیعی؛

۳) روش‌های بکارگیری دشمنان طبیعی

۱) انواع موجودات آفت هدف

الف) بطور کلی حشرات مهم‌ترین گروه از موجوداتی هستند که در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به عنوان هدف مطرح بوده‌اند. آفات (حشرات) به دلیل ازدیاد، تنوع گونه و مهاجرت به نقاط جدید موجبات ورود حشرات شکارگر از مناطق دیگر را برای کنترل‌شان ایجاد کرده‌اند.

اما مهم‌ترین راسته‌ای که تعدادی از گونه‌های آن تحت کنترل بیولوژیک قرار گرفته‌اند راسته (Hemiptera) می‌باشد.

در جلسات قبل گفته شده که راسته (Homoptera) در بر گیرنده شته‌ها، شپشک‌ها، سفیدبالک‌ها و پسیل‌ها می‌باشند. همین حشرات هستند که در روی گیاهان زینتی جزء مهمترین آفات محسوب می‌شوند لذا امکان کنترل بیولوژیک آفات گیاهان زینتی بسیار زیاد است.

چرا بیشترین برنامه کنترل بیولوژیک برعلیه حشرات راسته (Homoptera) صورت می گیرد؟

بدلیل اینکه تعداد زیادی از گونه‌های راسته (Homoptera) به همراه گیاهان زینتی و محصولات کشاورزی از منطقه پراکنش بومی خود وارد منطقه جدیدی شدند که فاقد دشمنان طبیعی بودند. لذا برای مبارزه با این آفات، دشمنان طبیعی این حشرات نیز از منطقه پراکنش آن‌ها به منطقه جدید وارد شدند تا تحت کنترل در آیند. در ضمن بسیاری از حشرات این راسته مانند شپشک‌ها غیر متمرکز بوده بنابراین امکان کنترل بیولوژیک آن‌ها فراهم است.

ب) گروه دیگری از حشرات مورد نظر در برنامه‌های کنترل بیولوژیک کنه‌ها هستند. مخصوصاً سه خانواده (Eriophidae)، (Tarsonemidae) ،(Tetranychidae) جزء مهم‌ترین کنه‌های گیاهخوار هستند که بر علیه آن‌ها کنترل بیولوژیک انجام شده است.

ج) دسته دیگر این حشرات، حلزون‌ها و راب‌ها هستند که به آن‌ها لیسَک نیز گفته می‌شود. برای کنترل بیولوژیک حلزون‌ها و راب‌ها کوشش‌هایی انجام شده است ولی نتیجه بخش نبوده است.

د) گروه دیگری از موجودات مورد بحث، علف‌های هرز هستند، بطور کلی ۱۱۶ گونه از علف‌های هرز در ۳۲ خانواده با عنوان هدف برنامه‌های کنترل بیولوژیک تاکنون مطرح بوده‌اند که ۵۰ درصد آن‌ها متعلق به سه خانواده Cactacea ، Mimosacea ، Asteraceae هستند.

ذ) علاوه بر این‌ها، بیماری‌های گیاهی و مهره‌داران هم می‌توانند از اهداف برنامه‌های کنترل بیولوژیک باشند، حتی انسان می‌تواند در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به عنوان یک هدف قلمداد شود