My agricultural college

قارچ عامل بيماري Puccinia striiformis f. sp. tritici (syn: P. glumarum) است كه اخيرا ميزبان واسطه براي آن شناسايي گرديد و لذا اين زنگ نيز به عنوان زنگ ماكروسيكليلك و دگر پايه محسوب مي‌گردد. زنگ زرد علاوه بر گندم به چاودار و 18 جنس از گندميان حمله مي‌كند. جو هم به طور اقتصادي صدمه مي‌بيند و بسياري از باريك برگهاي (چمن‌هاي) چند ساله از منابع مهم نگهداري قارچ محسوب مي‌شوند. ميزبانهاي واسطه اين زنگ گونه‌هاي مختلف زرشك از قبيل Berberis chinensis, B. koreana, B. holstii, B. vulgaris و نيز هيبريد بين گونه‌اي ميان B. koreana ×B. thunbergii مي‌باشند. قابل ذكر است كه اغلب اين گونه‌ها در برابر زنگ ساقه گندم داراي مقاومت بالايي هستند.

نشانه‌هاي بيماري در اوايل بهار زودتر از ديگر زنگ‌هاي گندم ظاهر مي‌شود و در فصل تابستان با گرم شدن هوا بازداري مي‌شود. نشانه‌ها به صورت نقاط ريز (به ابعاد 1-5/0 × 5/0-3/0 ميلي‌متر) و پشت سر هم در برگها و سنبله تشكيل مي‌شوند و در مجموع به صورت نوار‌هاي مشخص زرد رنگ به موازات رگبرگها و بين آنها ديده مي‌شوند. جوش‌ها اغلب در سطح بالايي و به ندرت در سطح زيرين برگ تشكيل مي‌شوند. يوريديوسپور‌ها به قطر 30-20 ميكرومتر با ديواره ضخيم، كروي تا بيضي شكل با سطح خار دار و نارنجي مايل به زرد هستند. 12-6 عدد سوراخ تندشي به طور پراكنده در سطح يوريديوسپورها وجود دارد. جوش‌هاي تليومي روي برگ و غلاف تشكيل مي‌شوند كه زير اپيدرمي هستند. اين جوش‌ها قهوه‌اي تيره تا سياه بوده و به صورت خطوط كشيده و موازي رگبرگها تشكيل مي‌شوند. تليوسپور‌ها شبيه به تليوسپور‌هاي زنگ قهوه‌اي بوده ولي بدون تيمار سرمايي جوانه مي‌زنند. زمستانگذراني توسط ميسيليوم‌هاي موجود در بافت‌هاي ميزبان و يا يوريديوسپور‌هاي موجود در بقاياي گياهي صورت مي‌گيرد. گاهي اوقات گندم‌هايي كه در مناطق كم ارتفاع كشت شده‌اند به وسيله يوريديوسپور‌هاي منتقل شده با باد از گندميان رشد يافته در نواحي مرتفع‌تر آلوده مي‌شوند. با توجه به اينكه ميسيليوم‌هاي اين زنگ دماي 5- درجه سلسيوس را هم تحمل مي‌كنند، آلودگي‌ها ممكن است در كل فصول پاييز و زمستان صورت گيرند. دماي بهينه براي جوانه‌زني يوريديوسپور‌ها 15-3 درجه سلسيوس بوده و رشد و توسعه بيماري در دماهاي 15-10 درجه سلسيوس همراه با باران يا شبنم سريع‌تر است. اگر دماي شب از 18 درجه سلسيوس بيشتر شود، آلودگي طبيعي كم شده و يا متوقف مي‌شود. حدود 65 نژاد فيزيولوژيكي براي آن شناسايي شده است. با توجه به تنوع بالاي ژنتيكي در اين زنگ به نظر مي‌رسد كه علاوه بر جهش و هيبريداسيون رويشي، نوتركيبي جنسي نيز عامل اصلي اين تنوع ژنتيكي باشد. بيش از 40 ژن مقاومت به زنگ زرد (Yr) شناخته شده است.